Wat is de rol van waarden in rekrutering?
Met deze blog geven we een antwoord op wat is de rol van waarden bij rekrutering?
Bij Jobmotivation houden we naast de competenties, ook rekening met de werkmotivaties en de waarden en dus geven we graag onze visie hierop.
Rekruteren gaat al lang niet meer alleen over competenties, ervaring of diploma’s.
De echte vraag is ook: passen de waardensystemen van een kandidaat bij de waardensystemen van jouw organisatie?
Als de waardensystermen botsen, dan krijg je:
- Frustratie.
- Miscommunicatie.
- Motivatieverlies.
- Verloop.
- Conflicten.
- Onderpresteren.
En dat zelfs wanneer iemand technisch perfect is voor de job.
Om dieper te begrijpen waarom waardensystemen zo’n grote rol spelen, kijken we naar een van de meest invloedrijke modellen over menselijke drijfveren: de waardensystemen van Clare W. Graves.
1. Wat zijn waardensystemen volgens Graves?
Volgens Graves evolueren mensen, teams en organisaties door verschillende waardensystemen.
Elk systeem heeft een eigen manier van denken, beslissen, samenwerken en omgaan met verandering.
Belangrijk:
- Geen enkel systeem is “beter”.
- Mensen en organisaties kunnen meerdere systemen tegelijk hebben.
- Stress of context kan iemand tijdelijk naar een ander systeem duwen.
Voor rekrutering is dit goud waard, want het verklaart waarom sommige matches vanzelf werken en andere nooit zullen werken, hoe hard je ook probeert.
2. De belangrijkste waardensystemen voor rekrutering
Hier is een vereenvoudigde versie van de meest relevante waardensystemen:
- Blauw: structuur, duidelijkheid, regels
Kandidaat: houdt van voorspelbaarheid, procedures, stabiliteit, duidelijkheid.
Organisatie: hiërarchie, vaste processen, duidelijke rollen.
Match: administratie, overheid, kwaliteitscontrole, finance.
Mismatch: chaotische start-ups, snelle verandering, weinig structuur.
- Oranje: resultaat, groei, ambitie
Kandidaat: doelgericht, competitief, wil vooruitgang en erkenning.
Organisatie: KPI’s, targets, innovatie, groei.
Match: sales, consultancy, commerciële teams.
Mismatch: organisaties die traag beslissen of weinig doorgroeimogelijkheden bieden.
- Groen: samenwerking, mensgericht, harmonie
Kandidaat: zoekt verbinding, teamwork, inclusie, welzijn.
Organisatie: open cultuur, participatie, coaching, zachte waarden.
Match: HR, zorg, onderwijs, non-profit, mensgerichte KMO’s.
Mismatch: harde targets, competitieve cultuur, weinig inspraak.
- Geel: autonomie, complexiteit, systeemdenken
Kandidaat: wil vrijheid, verantwoordelijkheid, innovatie, zelfsturing.
Organisatie: flexibiliteit, vertrouwen, projectmatig werken.
Match: kenniswerkers, experten, consultants, R&D.
Mismatch: micromanagement, rigide structuren, weinig ruimte voor initiatief.
Tijdens de training rekruteren met impact gaan we hier uitgebreider op in.
3. Waarom dit zo belangrijk is in rekrutering
Een mismatch in waardensystemen leidt tot:
- Motivatieverlies (“Ik voel me hier niet thuis”).
- Conflicten (“Waarom doen ze hier zo moeilijk?”).
- Verloop (“Ik zoek iets dat beter bij me past”).
- Onderpresteren (“Ik kan mijn talenten hier niet kwijt”).
Een goede match zorgt voor:
- Energie.
- Betrokkenheid.
- Betere prestaties.
- Minder verloop.
- Meer werkgeluk.
4. Hoe herken je het waardensysteem van een kandidaat?
We geven je 3 invalshoeken om de waardensystemen van een kandidaat te herkennen.
A. Het taalgebruik. Bijvoorbeeld: “Ik wil:
- Duidelijkheid” → blauw.
- Vooruit” → oranje.
- Samenwerken” → groen.
- Autonomie” → geel.
B. Bevraag het met de online VSQ waardenbevraging van Jobmotivation.
C; Vraag naar frustraties in vorige jobs: frustraties onthullen bijna altijd een waardenconflict.
5. Hoe herken je het waardensysteem van je organisatie?
Stel jezelf (of je team) deze vragen:
- Waar worden mensen voor beloond?
- Wat wordt hier als “goed werk” gezien?
- Hoe worden beslissingen genomen?
- Wat gebeurt er als iemand fouten maakt?
- Wat is de dominante cultuur: structuur, groei, harmonie of autonomie?
De antwoorden tonen je dominante waardensysteem.
Bij Jobmotivation hebben we ook hiervoor een specifieke bevraging ontwikkeld en die krijg je bij de training.
Wil je meer weten: stuur een mail naar peter@jobmotivation.be
6. De echte kunst: matchen op waarden, niet op CV
Wanneer je rekruteert op waarden:
- Trek je kandidaten aan die écht passen.
- Vermijd je dure mismatches.
- Bouw je een sterkere cultuur.
- Verhoog je motivatie en retentie.
- Creëer je teams die elkaar versterken.
Competenties kan je aanleren.
Motivaties en waarden niet.
7. Conclusie: wat is de rol van waarden bij rekrutering?
De waardensystemen van Graves geven een diep inzicht in:
- Waarom sommige matches werken en waarom anderen mislukken.
- Hoe je kandidaten beter begrijpt.
- Hoe je cultuur en talent beter op elkaar afstemt.
Wie rekruteert op waarden, rekruteert met impact.
Een job die bij je past, laat je jezelf zijn, niet een versie die je moet spelen.
🚀 Wil je leren hoe je waarden écht kan inzetten in je rekrutering?
In onze recruitment training leer je hoe je :
- Cultuur en kandidaat matcht.
- Motivatie en drijfveren meet.
- Betere selectiegesprekken voert.
- Mismatches voorkomt.
